BÀI 19: Tiên Tri Ô-sê hay Hosea

22-10-2018 112

Bài Thứ 19

Tiên Tri Ô-sê hay Hosea

Trong Việt ngữ thì Hosea tức là Ô-sê, vì theo Pháp ngữ chữ H không đọc ( Kinh Thánh tiếng Việt, bản truyền thống, dịch từ bản tiếng Pháp, nên Hosea đọc là Ô-sê ).

Khi học về Tiên tri Ô-sê chúng ta bước vào 12 sách tiên tri ngắn thường gọi là tiểu tiên tri.

Ô-sê là sứ giả của Chúa cho vương quốc phía Bắc, với mười tộc họ tức là cho nước Israel.

Ô-sê nói tiên tri về triều đại của Giê-rô-bô-am thứ hai. Ô-sê sống trong Vương Quốc phía bắc trong thời gian 41 năm vinh quang của vua Giê-rô-bô-am cho đến khi suy tàn là nửa đêm mà nước Israel bị xâm chiếm và cả nước bị lưu đày.

Ô-sê nói tiên tri trong thế kỷ thứ 8. Đây cũng là thời gian mà thế giới có nhiều thay đổi. La-mã và Carthage được nổi lên.

Tiên tri Ô-sê là người sống cùng thời gian với các tiên tri khác như A-mốt, Ê-sai và Mi-chê. Trong khi ở vương quốc phía nam là nước Giu-đa có tiên tri Giê-rê-mi. Vương quốc phía nam do hai chi tộc là Giu-đa và Bên-gia-min hình thành. Tiên tri Ô-sê không được đào tạo trong trường huấn luyện tiên tri nhưng đã được Chúa kêu gọi để rao truyền sứ điệp thương yêu của Chúa cho nước Israel.

Tình trạng bất trung của dân Israel (Ô-sê 1-3)

Tiểu sử của tiên tri này ghi ngay trong Ô-sê 1:1

1Có lời Đức Giê-hô-va phán cùng Ô-sê, con trai Bê-ê-ri, về đời Ô-xia, Giô-tham, A-cha, Ê-xê-chia, là các vua của Giu-đa, và về đời Giê-rô-bô-am, con trai Giô-ách, vua Y-sơ-ra-ên.

Tham khảo 2 Các Vua 15-17, ta có thể biết dòng lịch sử Israel trong thời tiên tri Ô-sê.

Thời hoàng kim của Vua Giê-rô-bô-am 2 đã qua và một màn mây đen lịch sử đổ xuống nước Israel. Khi Vua Giê-rô-bô-am từ trần, sáu vua kế tiếp thì trong vòng 20 năm đã có bốn vua bị giết chết.

Vào khoảng nửa đời tiên tri Ô-sê thì quân A-si-ry đã xâm chiếm Israel và một phần dân Israel đã bị bắt đi lưu đầy.

Cuối đời tiên tri Ô-sê thì King đô Sa-ma-ri thất thủ và Israel bị tiêu diệt. Tiên tri Ô-sê chứng kiến những lời tiên tri của ông được thực hiện.

Cuộc đời Ô-sê buồn thảm vì vợ con.

Một cuộc tình éo le

Tiên tri Ô-sê phải kết hôn với một phụ nữ xấu xa hư hỏng, làm biểu tượng về nước Israel trong lúc đó.

Ô-sê phải lấy một gái mãi dâm hư hỏng. Chúa dùng hình ảnh này để nói về dân Chúa phạm tội, bỏ Chúa nhưng Chúa vẫn thương họ.

Câu chuyện nghe rất lạ đối với chúng ta, nhưng đó là biểu tượng cho ân hồng của Chúa. Người tin Chúa dù sa ngã theo tà giáo, bỏ Chúa, nhưng Chúa không bao giờ bỏ họ.

Như trong Rô-ma 5:8 dạy rằng:

8Nhưng Đức Chúa Trời tỏ lòng yêu thương Ngài đối với chúng ta, khi chúng ta còn là người có tội, thì Đấng Christ vì chúng ta chịu chết.

Việc Chúa đối xử với dân Chúa khi xưa thế nào thì cũng như Chúa đối xử với mỗi chúng ta ngày nay. Ân huệ của Chúa không thay đổi.

Sứ đồ Phao-lô còn dạy thêm trong 1 Cô-rinh-tô 10:6-12:

6Mọi điều đó đã xảy ra để làm gương cho chúng ta, hầu cho chúng ta chớ buông mình theo tình dục xấu, như chính tổ phụ chúng ta đã buông mình.

7Cũng đừng thờ hình tượng nữa, như mấy người trong họ, theo lời chép rằng: Dân sự ngồi mà ăn uống, rồi đứng dậy mà chơi giỡn.

8Chúng ta chớ dâm dục như mấy người trong họ đã dâm dục, mà trong một ngày có hai vạn ba ngàn người bị bỏ mạng.

9Cũng chớ thử thách Chúa như mấy người trong họ đã thử thách mà bị loài rắn hủy diệt.

10Lại cũng chớ lằm bằm như mấy người trong họ đã lằm bằm mà bị chết bởi kẻ hủy diệt.

11Những sự ấy có nghĩa hình bóng, và họ đã lưu truyền để khuyên bảo chúng ta là kẻ ở gần cuối cùng các đời.

12Vậy thì, ai tưởng mình đứng, hãy giữ kẻo ngã.

Người phụ nữ tên Go-me lấy Ô-sê, sinh hai con trai và một con gái, nhưng vẫn bỏ Ô-sê lấy người khác và sau cùng trở thành một nô lệ. Trong tất cả những sự cố này, Ô-sê vẫn thương yêu và tìm đủ mọi cách để đem nàng trở về với gia đình, nhưng nàng không muốn. Chúa cũng luôn luôn nhân từ thương xót dân Chúa và tìm đủ cách đem họ trở về, nhưng dân Chúa càng ngày càng hư hỏng hơn.

Chúa thường ví sánh dân Chúa như một cô dâu, và Chúa là người chồng thương yêu của họ.

Ê-sai 62:4-5 ghi:

4Người ta sẽ chẳng gọi ngươi là Kẻ bị bỏ nữa, chẳng gọi đất ngươi là Đất hoang vu nữa; nhưng sẽ gọi ngươi là Kẻ mà ta ưa thích; và đất ngươi sẽ được xưng là Kẻ có chồng; vì Đức Giê-hô-va sẽ ưa thích ngươi, và đất ngươi sẽ có chồng.

5Như người trai tráng cưới người nữ đồng trinh, thì các con trai ngươi cũng sẽ cưới ngươi; chàng rể mới vui mừng vì vợ mới mình, Đức Chúa Trời ngươi cũng vui mừng vì ngươi.

Giê-rê-mi 3:14 ghi:

14Đức Giê-hô-va phán: Hỡi con cái bội nghịch, hãy trở về; vì ta là chồng ngươi. Trong vòng các ngươi, ta sẽ lựa mỗi thành một người, mỗi họ hai người, mà đem đến Si-ôn.

Ô-sê 2:19 ghi:

19Ta sẽ cưới ngươi cho ta đời đời; ta sẽ cưới ngươi cho ta trong sự công bình và chánh trực, nhân từ và thương xót.

Sứ điệp của Tiên Tri Ô-sê:

Ngay từ chương 4 Ô-sê đã rao báo lời cảnh báo của Chúa:

1Hỡi con cái Y-sơ-ra-ên, hãy nghe lời của Đức Giê-hô-va; vì Đức Giê-hô-va có sự kiện cáo với dân đất nầy, bởi trong đất nầy chẳng có lẽ thật, chẳng có nhân từ, cũng chẳng có sự nhìn biết Đức Chúa Trời.

2Ở đó chỉ thấy những sự thề gian, thất tín, giết người, ăn trộm, và tà dâm; chúng nó làm sự tàn bạo, máu chồng trên máu.

3Vậy nên, đất ấy sẽ sầu thảm; hết thảy người ở đó sẽ hao mòn, những thú đồng và chim trời cũng vậy; những cá biển cũng sẽ bị lấy đi.

4Dầu vậy, chớ có ai biện luận, chớ có ai quở trách! Vì dân ngươi giống như những người cãi lẫy cùng thầy tế lễ.

5Ngươi sẽ vấp ngã giữa ban ngày; chính mình kẻ tiên tri cũng sẽ vấp ngã với ngươi trong ban đêm, và ta sẽ diệt mẹ ngươi.

6Dân ta bị diệt vì cớ thiếu sự thông biết. Bởi ngươi bỏ sự thông biết thì ta cũng bỏ ngươi, đặng ngươi không làm thầy tế lễ cho ta nữa; bởi ngươi đã quên luật pháp của Đức Chúa Trời mình, thì ta cũng sẽ quên con cái ngươi.

7Chúng nó sanh sản nhiều ra bao nhiêu, thì chúng nó lại phạm tội nghịch cùng ta bấy nhiêu: ta sẽ đổi sự vinh hiển của chúng nó ra sỉ nhục.

8Chúng nó ăn tội lỗi dân ta; ham hố sự gian ác của nó.

9Sẽ xảy ra dân thể nào thì thầy tế lễ cũng thể ấy: ta sẽ phạt nó vì đường lối nó và sẽ trả cho nó tùy việc nó làm.

10Chúng nó sẽ ăn mà không được no, hành dâm mà không sanh sản thêm, vì chúng nó đã bỏ Đức Giê-hô-va, không nghĩ đến Ngài nữa.

11Sự dâm dục, rượu cũ và rượu mới cất lấy hết trí khôn chúng nó.

Ô-sê chương 4 đến 10 nói về tội phạm của dân Chúa và sự trừng phạt của Chúa.

Chương 4:12-16 ghi:

12Dân ta hỏi tượng gỗ nó, thì gậy nó trả lời; vì lòng dâm làm lầm lạc chúng nó, và chúng nó phạm tội tà dâm mà lìa bỏ Đức Chúa Trời mình.

13Chúng nó dâng tế lễ trên các chót núi; đốt hương trên các đồi, dưới những cây dẻ, cây liễu, cây thông, vì bóng nó mát mẻ lắm. Vậy nên, con gái các ngươi hành dâm, và dâu các ngươi phạm tội ngoại tình.

14Ta sẽ không phạt con gái các ngươi bởi cớ hành dâm, cũng không phạt dâu các ngươi bởi cớ ngoại tình; vì những đàn ông đi riêng với đồ điếm đĩ, và dâng của lễ với đàn bà dâm đãng. Vậy nên dân sự chẳng hiểu biết sẽ bị úp đổ.

15Hỡi Y-sơ-ra-ên, dầu ngươi tà dâm, Giu-đa cũng không nên phạm tội! Vậy chớ vào nơi Ghinh-ganh! Chớ lên nơi Bết-A-ven! Chớ có thề mà rằng: Thật như Đức Giê-hô-va hằng sống.

16Vì Y-sơ-ra-ên đã bạn nghịch như con bò cái tơ bất trị, nên bây giờ Đức Giê-hô-va cho chúng nó ăn cỏ như chiên con thả trong đồng rộng.

Nhưng Chương 6  ghi:

1Hãy đến, chúng ta hãy trở về cùng Đức Giê-hô-va; vì Ngài đã xé chúng ta, song Ngài sẽ chữa lành cho; Ngài đã đánh chúng ta, song sẽ buộc vết tích.

2Trong hai ngày, Ngài sẽ khiến chúng ta tỉnh lại; ngày thứ ba, Ngài sẽ dựng chúng ta dậy, chúng ta sẽ sống trước mặt Ngài.

3Chúng ta khá nhìn biết Đức Giê-hô-va; chúng ta khá gắng sức nhìn biết Ngài. Sự hiện ra của Ngài là chắc chắn như sự hiện ra của mặt trời sớm mai, Ngài sẽ đến cùng chúng ta như mưa, như mưa cuối mùa tưới đất.

4Ta sẽ làm gì cho ngươi, hỡi Ép-ra-im? Ta sẽ làm gì cho ngươi, hỡi Giu-đa? Vì lòng nhân từ của các ngươi giống như mây buổi sáng, như móc tan ra vừa lúc sớm mai.

5Vậy nên ta đã dùng các tiên tri sửa phạt chúng nó; ta đã giết chúng nó bởi lời nói từ miệng ta: những sự phán xét của ta mọc lên như ánh sáng.

6Vì ta ưa sự nhân từ mà không ưa của lễ, ưa sự nhìn biết Đức Chúa Trời hơn là ưa của lễ thiêu.

Ô-sê chương 11-14 nói về hi vọng của Israel

Các chương cuối cùng của Ô-sê là hi vọng của dân Chúa nơi Chúa nhân từ:

Ô-sê 11 ghi:

Khi Y-sơ-ra-ên còn thơ ấu, ta yêu dấu nó; ta gọi con trai ta ra khỏi Ê-díp-tô.

2Các tiên tri càng gọi nó chừng nào, nó càng trốn tránh chừng nấy. Chúng nó đã dâng của lễ cho các tượng Ba-anh, và đốt hương cho tượng chạm.

3Dầu vậy, ta đã dạy Ép-ra-im bước đi, lấy cánh tay mà nâng đỡ nó. Song chúng nó chẳng hiểu biết rằng ta đã chữa lành cho.

4Ta đã dùng dây nhân tình, dùng xích yêu thương kéo chúng nó đến. Ta đã như những kẻ cởi ách khỏi hàm chúng nó, và để đồ ăn trước mặt chúng nó.

5Chúng nó sẽ không trở về trong đất Ê-díp-tô nữa, nhưng người A-si-ri sẽ làm vua chúng nó, vì chúng nó chẳng khứng trở lại với ta.

6Gươm sẽ rơi trên các thành chúng nó, hủy phá then cửa chúng nó, nuốt hết chúng nó, vì cớ mưu chước chúng nó.

7Thật, dân ta quyết ý trái bỏ ta. Người ta khuyên chúng nó đến cùng Đấng cao; song trong chúng nó chẳng một người nào dấy lên.

Ô-sê chương 14 là chương cho những ai bỏ Chúa hãy quay về hưởng ơn thương xót của Ngài:

1Hỡi Y-sơ-ra-ên, hãy trở lại cùng Giê-hô-va Đức Chúa Trời ngươi, vì ấy là tại tội lỗi ngươi làm cho ngươi sa ngã.

2Các ngươi khá lấy lời nói trở lại cùng Đức Giê-hô-va. Khá thưa cùng Ngài rằng: Xin cất mọi sự gian ác đi, và nhậm sự tốt lành, vậy chúng tôi sẽ dâng lời ngợi khen ở môi chúng tôi thay vì con bò đực.

3A-si-ri sẽ không giải cứu chúng tôi, chúng tôi sẽ không cỡi ngựa chiến nữa, không nói với đồ bởi tay chúng tôi làm ra mà rằng: Các ngài là thần của chúng tôi! Vì ấy là trong Ngài mà kẻ mồ côi tìm thấy sự thương xót!

4Ta sẽ chữa lành sự bội nghịch của chúng nó. Ta sẽ lấy lòng tốt yêu chúng nó; vì cơn giận của ta đã xây khỏi nó rồi.

5Ta sẽ như là sương móc cho Y-sơ-ra-ên; nó trổ hoa như bông huệ, và đâm rễ như Li-ban.

6Những nhánh nó dang ra tận xa; sự xinh tốt của nó sẽ giống như sự xinh tốt của cây ô-li-ve, mùi thơm của nó như mùi thơm của Li-ban.

7Những kẻ ngồi dưới bóng nó sẽ trở về; chúng nó sẽ tỉnh lại như cây lúa. Chúng nó sẽ trổ hoa như cây nho, và mùi thơm chúng nó sẽ như rượu Li-ban.

8Ép-ra-im sẽ nói: Ta với những thần tượng có sự thông đồng gì được nữa sao? Ta đã trả lời và sẽ đoái xem nó. Ta như là một cây tùng xanh; bởi ta mà sanh ra hoa trái ngươi.

9Ai là khôn ngoan mà hiểu những sự nầy? Ai là giỏi giang mà biết những sự đó? Vì các đường lối của Đức Giê-hô-va là ngay thẳng; những kẻ công bình sẽ bước đi trong đó, còn những kẻ phạm phép thì vấp ngã trong đó.

Mời bạn đọc lại chương 14 một lần nữa và dâng lên Chúa một lờu cầu nguyện thành tâm của chính bạn.

Nguyễn Sinh