Bài Học Về Tiên Tri Trong Kinh Thánh: Bài 1: Tiên Tri Và Sứ Điệp

13-10-2017 215

Phần mở đầu

Tiên tri và Sứ điệp

Tiên tri và sứ điệp là phần nghiên cứu về các vị tiên tri của Chúa trong Kinh thánh và những tác phẩm gọi là các sách tiên tri của Kinh thánh.

Phần nghiên cứu này mục đích cho quý độc giả hiểu rõ vai trò của nhà tiên tri cũng như cách đọc các sách mà họ đã viết ra trong Kinh thánh Cựu Ước.

Các câu hỏi sau đây sẽ được nghiên cứu và trả lời:

Mục đích của nhà tiên tri là gì?

Phải chăng nhà tiên tri chỉ quan tâm về tiên đoán tương lai?

Chúa Giê-xu có phải là tiên tri hay không?

Ngày nay còn có tiên tri hay không?

Tại sao các tiên tri dùng ngôn ngữ biểu tượng và những hành động để truyền đạt sứ điệp của họ?

Các tiên tri có khi nào nói một loại ngôn ngữ huyền bí không?

Làm sao ngày nay hiểu được loại ngôn ngữ tiên tri này?

Mời độc giả theo dõi và mở Kinh thánh để tìm hiểu, vì đây là nghiên cứu đầu tiên về đề tài này.

Tổng quát

Các nhà tiên tri mở ra những cánh cửa để lộ ra kế hoạch vĩ đại của Chúa nhờ đó con mắt hy vọng mới nhìn thấy được những gì Chúa đã chuẩn bị sẵn cho con dân Ngài.

Các tiên tri dù là loài người, nhưng được Thánh Linh vận dụng nói ra Lời Chúa ở nơi và vào thời gian mà Chúa chỉ định. Tuy nhiên tiên tri cũng nói qua thời gian khi những gì họ viết vượt ngoài lịch sử và bối cảnh văn hóa của dân Chúa. Chúa đã nhờ Thánh Linh vận dụng các tiên tri để công bố và ghi lại mặc khải Ngài ban cho họ như một bằng chứng cho các thế hệ tương lai.

Các tiên tri có một sứ điệp về biến đổi trong một bối cảnh lịch sử đối với loài người là những kẻ tự mãn với khả năng và những thành tựu họ đã đạt được.

Các tiên tri nói về sự phán xét của Chúa sắp xảy ra trên toàn thể nhân loại, kể cả Israel và Giu-đa, vì nhân loại nói chung đã phản loạn chống Chúa, Vua Vinh Quang.

Các tiên tri tuyên cáo về vương quốc tương lai của Chúa, sự phán xét và cuộc biến đổi của tạo vật.

Các tiên tri cho thấy vương quốc vinh quang của Chúa làm vỡ tan các vương quốc của loài người và các công trình kiến tạo của họ nhưng cũng hình thành viễn ảnh của dân sót sẽ sống trong an hòa với Chúa. Các nhà tiên tri cho thấy nét tương phản giữa vương quốc của Chúa và các vương quốc của loài người, mặc khải của Chúa và tôn giáo của loài người. Sự phân biệt giưa mặc khải và tôn giáo chính là căn bản để hiểu rõ bản chất của vai trò tiên tri và cần trong sự giải thích sứ điệp tiên tri.

Mặc Khải

Chúa đã thương yêu dân Chúa đến nỗi mặc khải chính Ngài cho họ. Họ đã nhận được những sấm ngôn  cũng như những lời hứa, giao ước, được Chúa nhận làm con nuôi, và được giải tỏ trong Vinh quang của Chúa (Rô-ma 3:2; 9:4-5). Quan hệ của Chúa đối với dân Chúa là đầy dẫy ân điển và lời hứa khi Ngài chỉ đạo họ cho trở thành tư tế hoàng vương (Xuất Ê-díp-tô ký 19:5-6) trong mọi sinh hoạt của họ (cá nhân, nghi lễ, kinh tế, xã hội và chính trị). Chúa dẫn họ vào đường lối khôn ngoan của Ngài sao cho họ nhận được sự bình an và hưởng được các lời hứa của Ngài cho họ (Ê-sai 48:17-19). Nhờ kính yêu Chúa và tuân theo mặc khải của Ngài mà dân Chúa – người Do-thái – được trở thành một nước, được chỉ đạo, bảo vệ và được Chúa ban phúc lành (Phục Truyền Luật Lệ ký 4:9-8; 26:19).

Israel là dân tộc duy nhất tuyên bố rằng họ có được mặc khải thiêng liêng. Chúa, Vua của toàn thế gian này, đã ban cho Israel mặc khải của Ngài và vì thế họ mới được thịnh vượng trên đất. Chúa chủ ý hướng dẫn dân Chúa đến với Ngài và hứa rằng sẽ đưa họ vào con đường đến một thời đại an nghỉ và hạnh phúc (Ê-sai 48:17-19).  Chúa chỉ trông mong nơi dân Chúa có lòng tin, thành tâm và thuận phục theo giáo huấn của Ngài. Làm như vậy Israel sẽ phát triển một loại văn hóa đặc biệt trong các nước và hưởng được phúc lợi của Vương quốc của Chúa.

Mặc khải của Chúa là một quà tặng của Chúa cho dân Chúa. Ngài đã mua chuộc họ ra khỏi Ai-cập và cho vào đất Ca-na-an. Chúa đã phán dạy, an ủi, nuôi dưỡng, chỉ đạo, kỷ luật và hứa ở với dân Chúa trong thịnh vượng cũng như trong tai biến. Chúa là Vua và Anh Hùng Chiến sĩ của dân Chúa đã long trọng thề sẽ lo mọi lo lắng của dân Chúa. Ngài cũng hứa chăm sóc họ trong hiện tại và bảo đảm tương lai cho họ. Dân Chúa không cần phải tìm kiếm các thần linh khác hay sức mạnh nào khác, vì Chúa Giê-hô-va, Đấng tạo dựng nên tất cả là Vua, và mọi việc Chúa đều quản trị. Nhưng Mặc khải của Chúa đòi hỏi một đáp ứng tuyệt đối trung thành và thuận phục hoàn toàn đối với Chúa là Đấng đã phán dạy. Bất cứ sự sai lệch nào trong lối mặc khải, dù nhẹ đến đâu cũng làm cho mặc khải hóa thành ngang hàng với tôn giáo.

Tôn giáo

Các nước lân bang của Dân Chúa đều có tôn giáo. Họ cũng tìm “chỉ đạo thiêng liêng” và mong sống an bình và thịnh vượng. Để đạt đến các mục tiêu này họ tìm cách biết các ý chỉ của các thần linh qua những con người thiêng liêng chuyên nghiệp, các thuật sĩ, thầy bùa, những người giải mộng. Họ nỗ lực duy trì nét hòa hài giữa xã hội loài người với thế giới của các thần linh.

Tôn giáo là một hệ thống tin tưởng và luân lý cho nhân loại có ý thức về giá trị, được định nghĩa và phát triển bởi loài người.

Tôn giáo cho nhân loại biết làm thế nào để sống hài hòa với hoàn cảnh.

Tôn giáo khởi đầu bởi loài người và kết thúc cũng do con người.

Tôn giáo là một cố gắng để giải thích những gì đã xẩy ra, điều gì đang xẩy ra và điều gì có thể xẩy ra. Trong những xã hội sơ khai, loài người sống trong sợ hãi thường xuyên vì cho rằng các thần linh có thể nổi giận. Để tránh tai họa, họ cố làm thần linh vui lòng bằng cách bày ra các lễ nghi cúng tế. Vì không có mặc khải từ thần linh, họ phải nhờ đến các tế sư chuyên nghiệp và những thuật sĩ để biết được những gì thần linh ưa thích.

Dù trong chiến tranh hay hòa bình, trong nghịch cảnh hay trong thịnh vượng, người ta cố tìm những gì họ nên làm để cải tiến các mục đích và kiểm soát chế ngự được những kết quả mong muốn. Trong việc này nhân loại rất là đạo đức hay tôn giáo. Dù các phương pháp và bản chất các biểu lộ về tôn giáo khác nhau tùy theo xã hội, nhân loại trong các xã hội cơ khí nhất và thế tục hóa nhất vẫn có những đặc điểm chung như nhân loại trong các xã hội sơ khai nhất. Mê-tín dị-đoan, khoa học, kỹ thuật và những điều sợ hãi đã đưa con người đến vấn đề cơ bản của sự sống, đó là: Làm sao tôi kiểm soát chế ngự được số phận của tôi.

Tôn giáo có khả năng lôi cuốn. Trong các khủng hoảng của họ, nhân loại rất thông thạo trong việc tìm kiếm sự giải thoát. “Giải thoát” là một phức hợp của những hành động, cấu trúc, và những thể chế do đó loài người từ cá nhân đến tập thể định nghĩa, quyết định và kiểm soát chế ngự hạnh phúc của họ.

Giải thoát hiểu khác nhau tuỳ theo quốc gia và văn hóa và được hình thành do vũ trụ học, huyền bí học, bói toán học và ma thuật.

Vũ trụ học cung ứng một cấu trúc để hiểu biết trái đất hình thành như thế nào, trật tự ra sao, và các hiện tượng siêu nhiên quan hệ như thế nào với trái đất.

Huyền bí học cung ứng sự giải thích về kinh nghiệm và thói quen của con người. Huyền bí học là một hệ thống hiểu biết trong đó cá nhân và tập thể xã hội hiểu về chính họ trong ngôn ngữ mà họ giải thích vượt qua lối giải thích hữu lý.

Khoa bói toánma thuật cung cấp một chiếc cầu giữa thế giới siêu hình và thế giới loài người, chiếc cầu ấy loài người có thể chú tâm vào một số ánh sáng hay sức mạnh trong việc chế ngự số phận của họ.

Nguyễn Sinh biên soạn!